als ik aan het einde van de rondleiding op nationaal monument kamp vught met een ontzettend leuke klas van basisschool de tovervogel uit oisterwijk bij het kindermonument sta te vertellen over het wegvoeren van 1269 joodse kinderen naar de gaskamers van sobibor, komt een stagiaire langs met een plastic gieter en tuit water in terracotta potjes. over die bloemen had ik verteld. het verhaal van de herdenking van het kindertransport ben ik net aan het afronden. als de stagiaire en de gieter weg zijn, wil een van de leerlingen het toch echt weten. “meneer, wat deed die mevrouw met die gieter hier?” goeie vraag, toch wel. wat zit er in die potjes? zaadjes! potjes met zaadjes die hier als symbool voor het ontspruiten van nieuw leven zondag tijdens de herdenking zijn neergezet door leerlingen van een vughtse basisschool. en dat water… ja, het is natuurlijk wel de bedoeling dat dat nieuwe leven niet bij voorbaat al verdort.
de zaadjes in potjes zullen er nog wel een tijdje blijven staan. de vele bloemen worden weggehaald als ze dreigen te verdorren – want dorre bloemen, dat verdient zo’n monument niet.
de mooiste vraag van een van de leerlingen was of je als gids/rondleider went aan het gruwelijke verhaal van het concentratiekamp. en ik heb die vraag eerlijk beantwoord: natuurlijk raak je zelf gewend aan de verhalen als je ze zo vaak vertelt. “maar als ik dit verhaal vertel, van al die kinderen die met mooie beloften op weg gingen om in sobibor te worden vermoord, dan loopt me nog vaak een rilling over de rug.”
bij dit blogje nog twee foto’s van de herdenking van het kindertransport van afgelopen zondag. een panoramafoto met hella de jonge die de bezoekers haar indrukwekkende verhaal vertelt en een zwart-witfoto van een oude bezoeker die bukt om een bloem te leggen bij het monument voor de weggevoerde kinderen. zelf vind ik dit mijn mooiste foto van afgelopen zondag.