aan een goed verteld verhaal hoeft echt niet alles helemaal te kloppen. als dat een eis zou zijn, bestonden sprookjes niet. dus mogen we voor even best aannemen dat de tijdmachine van doctor tempus bestaat. en dat het enorme apparaat op een gegeven moment rondrijdt op een tropisch toeristisch festival in het drentse orvelte.
bij de tijdmachine vertellen elise van der laan (foto) en toine straatman van theaterproductiebedrijf van straat tot laan verhalen van toen, van kort geleden tot de laatste ijstijd aan toe. toine weet een jongetje van een jaar of zes te imponeren met een verhaal over een in de buurt gevonden mammoetkies. een groepje volwassenen palmt hij in met de laatste in de provincie gevonden authentieke ("maar natuurlijk wel een replica") schedel van een sabeltandtijger.

het was vroeg, heel vroeg. maar het ochtendgloren boven westerbork had ik toch niet willen missen. met een vlaagje mist boven de aardappelvelden. half vijf ‘s morgens, op deze tweede zomerdag van 2019.

het lijkt wel of de japanse kardinaalsmuts in de achtertuin een heel bijenvolk te eten geeft. de uit de kluiten gewassen geelgroene struik gonst en zoemt dat het een lieve lust is. het moet het geluid van honderden bijen zijn. waar het volk thuis is, is me een raadsel. maar de nectar in de bloemen van de struik wordt door de vliesvleugeligen gretig afgenomen. ik ben toch wel benieuwd wie er uiteindelijk van profiteert. en of er voor mij misschien een potje honing in zou kunnen zitten? bij wijze van wederdienst?

inmiddels ligt-ie er vlak en strak bij, de nieuwe vloer van de expositieruimte van nationaal monument kamp vught. maar op de laatste dag van mei waren deze drie mannen nog maar net halverwege het aansmeren van de plek waar al in november de compleet nieuwe vaste tentoonstelling van het herinneringscentrum te zien moet zijn.
werk in uitvoering levert soms een mooi tableau vivant op. zoals hier. als ik de foto zelf niet geschoten had, zou ik getwijfeld hebben of hier niet sprake was van professioneel poseren. maar nee, dit is echt echt.
als fotograaf en vrijwilliger (gids/rondleider/workshopdocent) bij nationaal monument kamp vught volg ik de uitbreiding en renovatie van het herinneringscentrum op de voet, vanaf de eerste spa die de grond in ging tot - bij leven en welzijn - de openingshandeling die ergens in november plaats moet hebben.
aan de hand van de beelden moet je straks het hele proces kunnen volgen. ik probeer daarbij wel steeds mensen in beeld te hebben. het is mooi om echte vaklieden aan het werk te zien.

hij spreekt al jaren op de kindertransporten-herdenking van nationaal monument kamp vught, de herdenking van de twee dagen in juni 1943 waarop 1296 joodse kinderen op beestachtige wijze op de trein werden gezet van concentratiekamp vught naar vernietigingskamp sobibor, met westerbork als tussenstop. maar waar voor opperrabbijn binyomin jacobs ooit bij die herdenkingen het kadiesj centraal stond, het gebed voor de zielenrust van de doden, zijn zijn overpeinzingen steeds meer een signalering geworden van (en een waarschuwing tegen) het toenemende antisemitisme. en gisteren, 76 jaar na de transporten van 1943, was het niet anders.