het is henk groenendaal niet gegund geweest, de voltooiing van zijn reconstructie van jeroen bosch' drieluik 'tuin der lusten'. de dungense kunstschilder overleed gistermorgen op 64-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker.

de ziekte openbaarde zich in het voorjaar. groenendaal schreef er op zijn weblog voor het eerst over op 1 mei: een heftig verhaal. vervolgens waren er tijden van hoop en desillusie, waarna de ziekte uiteindelijk genadeloos toesloeg.

jarenlang is groenendaal in touw geweest om dit jaar, het jeroen-bosch-500-jaar, zijn project den volke te tonen: het kopiëren van jeroen bosch' bekendste werk, de tuin der lusten. kopiëren is eigenlijk een wat beledigende term voor wat groenendaal beoogde, want hij zou het drieluik van de vijfhonderd jaar geleden overleden bossche schilder niet zomaar naschilderen.

toch wel spectaculair - en binnenkort kan het niet meer: kijken naar de drooggelegde rivier de aa langs beekveld in berlicum. een eindje verderop zijn graafmachines druk bezig de bedding van dit gekanaliseerde stukje van de rivier vol te storten met grond. dat trekt geregeld veel bekijks. vroeger zag je hier geen hond - hoewel, af en toe nog wel iemand die een hond uitliet.

het jaarlijkse vrijwilligersuitje (altijd een verrassing met een zeker educatief karakter) van nationaal monument kamp vught voerde gisteren naar het watersnoodmuseum in het zeeuwse ouwerkerk. het is een museum dat ik al langer ken, maar toch leuk om er weer eens naartoe te gaan.

zeven jaar geleden ontmoette ik er de toenmalige directeur, jaap schoof (72) bij de opening van een tentoonstelling waarvan de blikvanger het monumentale vijfluik 'de verdronkenen' van beeldend kunstenaar miep van riessen was: de 1836 namen van de verdronkenen van de watersnoodramp van 1953 in steken geborduurd op beschilderd linnen - een monnikenwerk waaraan de vorig jaar overleden kunstenares vijf jaar heeft gewerkt. en gisteren was dezelfde jaap schoof (inmiddels gepensioneerd, maar nog wel actief als vrijwilliger bij het museum) de man die ons rondleidde.

het is zaterdag, 8 oktober. boven het talud van een oud bolwerk aan de langevielevest in middelburg draait de seismolen, een in 2000 gerestaureerde korenmolen, gebouwd in 1728 op de plek waar al een molen had gestaan. maar hoewel hij draait als een tierelier: graan wordt er nauwelijks meer gemalen.

het is ontegenzeggelijk herfst voor wie geleerd heeft dat dit jaargetijde op 21 september begint. het blad aan de boom is nog niet overtuigd: het wil het zomergroen nog niet zomaar afleggen, het blad naar het nieuwe seizoen nog niet omslaan. maar het herfstbruin is niet tegen te houden, verovert eerst de ene helft van het blad en trekt dan ten strijde tegen het chlorofyl van de andere helft.

het mooie van het felle tegenlicht is dat je de nerfstructuren goed kunt zien. maar wat voor blad is het? beuk? misschien had ik toch beter moeten opletten bij de biologieles...