dierenleed

twan van der heijden bij de doodgereden jonge ree

het autootje dat me voorbij rijdt, stopt een paar honderd meter voor me uit. een man stapt uit, scharrelt en zoekt in de greppel en tilt daar aan één poot een dood jong dier uit. een ree, een geitkalf. “geschoten of doodgereden”, vraag ik. doodgereden dus, constateert de man die zich bekend maakt als twan van der heijden. hij is vrijwilliger van de stichting afhandeling & monitoring fauna-aanrijdingen (samf). en dit is wat hij doet: dode dieren ruimen die door bij het oversteken van de weg het loodje hebben gelegd.
“ik denk dat het een geitkalf van omstreeks mei vorig jaar is”, verklaart van der heijden desgevraagd. vermoedelijk vanmorgen doodgereden langs de vogelenzang in sint-michielsgestel.
doodgereden dieren… ik kijk er toch wel van op als van der heijden vertelt dat vorig jaar in zijn regio in noord-oost brabant ruim 300 doodgereden dieren zijn geruimd. en dat zijn dan alleen nog maar de reeën en herten. in de hele provincie noord-brabant zijn het er vorig jaar zo’n 1.100 geweest. daarnaast zijn er andere verkeersslachtoffers zoals dassen, vossen, herten en wilde zwijnen - ze lopen alles bij elkaar ook in de honderden. zo veel… ik had me dat nooit gerealiseerd.

kasteel willink

'sokkels' op de entree van kasteel heeswijk

heel snel wordt het donker door het over me heen schuivende loodgrijs. het begint plotseling ook hard te waaien. dan schiet ineens vanuit het zuidwesten de lage zon door en gat in de wolken en zie ik: een willink.
de kleur geel in het pleisterwerk en de manier waarop de sokkel wordt aangelicht ademen de magisch-realistische sfeer van bijvoorbeeld 'het gele huis' van kunstschilder carel willink. en bouwwerkjes als deze doen sowieso al denken aan die vele sokkels (al dan niet met beelden erop) in willinks schilderijen. zoiets krijg je dan als cadeautje zomaar ineens voorgeschoteld tijdens je wandeling. ik heb er wel snel voor moeten handelen, want na nog geen halve minuut was het toverachtige beeld verdwenen. de zon hield het helemaal voor gezien.

in de mist

 

 

 

tussen den dungen en berlicum liggen het aa-veld en beekveld. het is een gebied waar de rivier de aa weer meandert terwijl het vroeger een recht-toe-recht-aan waterloop was. het is qua omvang een polder van niks, maar het is er mooi.
nog mooier is het bij mist. de mist, die de lelijkheid (een loonwerkbedrijf, silo's, de provinciale weg n279) op afstand houdt. nou ja, ook zonder mist is het er best mooi hoor. maar mét mist...

 
 

morsig tiepje

merel in de rui

kijk 'm zitten, de merelman, op het zadel van de fiets. ze kunnen echt van die morsige tiepjes zijn als ze ruien. van die verfomfaaide verenbolletjes. dan zijn ze zo leuk...
de merel is de vogel van het jaar, meldt de krant vanmorgen. maar in het zelfde bericht wordt uitgelegd dat het aantal merelpaartjes in nederland is gedecimeerd. ik voel me wel een beetje schuldig. de ene boom in ons tuintje die ruimte bood aan nesten is vorig jaar bij een storm gesneuveld. er is niets voor terug gekomen. en we hebben inmiddels weer een poes. dat zal voor het komende broedseizoen ook geen aanbeveling zijn. maar de grootste boosdoener is volgens mij het verdwijnen van heel veel begroeiing in de omgeving, voor een belangrijk deel ten behoeve van de vooruitgang (een nieuw woonwijkje).

even niet goed opgelet?

het gedicht, gevat in cortenstaal, langs de oosterplas.

hoe vaak ben ik hier al langs gelopen zonder het te hebben gezien? en dan sta je er weer, en dan lees je het weer, en dan zie je ineens: het klopt niet.

de foto toont hem al, maar hier toch nog even de tekst van het gedicht:

"flonkerende sterren, de maan die schijnt.
of de zon, die zacht in het water verdwijnt.
wij zitten samen, hand in hand,
aan de oosterplas, in het mulle zand.
voor ons is het van grote waarde
het mooiste plekje op aarde."

wat klopt hier dan niet? nou, als je hand in hand in het zand wil zitten langs de oosterplas, moet je op het strand zijn, aan de zuidwestkant van de plas. en als je daar zit, zit je dus met je rug naar de ondergaande zon en kun je de zon niet in het water zien zinken.

heeft de dichteres even niet goed opgelet?

maar los van alles: of je de zon nu van voren of van achteren ziet of voelt ondergaan, dit kan natuurlijk toch echt het mooiste plekje op aarde zijn.

de polder brandt

het was weer mooi in de polder, aan het eind van de middag

rundumhause

in 2013 legde de amerikaanse fotograaf todd gipstein een jaar lang de wereld binnen een mijl rond zijn huis vast en zette het resultaat als filmpje op youtube. de video 'x100: 1 mile, 1 year, 1 lens' is ruim tachtigduizend keer bekeken.
het is verre van origineel dat ik het afgelopen jaar iets soortgelijks heb ondernomen. gipstein deed het om zichzelf uit te dagen. hij wilde bewijzen dat je niet alleen op verre reizen mooie foto's kunt maken (hij werkte onder meer voor national geographic), maar ook dichtbij huis.
mijn drijfveer was corona. je wilt als pensionado wiens vrijwilligerswerk is stilgevallen toch ook nog wat uitdaging hebben. nergens heen, niks te doen, maar veel te wandelen met een camera om je nek.

maar binnen een mijl rond mijn buitenwijkrijtjeshuis ben je wel heel gauw uitgekiekt. ik heb de marge wat verruimd naar een straal van een kilometer of zes. vandaar de titel: rundumhause. het lijkt duits, maar onze oosterburen lachen je recht in je gezicht uit als je op deze manier wilt duidelijk maken dat je in de vakantie thuis bent gebleven. waar was jij naatoe? naar rundumhause. vaak gehoord zo.
net als gipstein heb ik een jaar lang gefotowandeld. ik heb dezelfde camera gebruikt als hij - en voor dit project ook alleen die camera; een fuji x100. een kleine camera met een 23mm vaste lens. voor inzoomen moest ik dus zelf lopen.
het zijn ongeveer 150 zwart-witfoto's met als middelpunt den dungen, maaskantje en sint-michielsgestel. er zitten uitschieters bij naar net over de grenzen van rosmalen, berlicum en schijndel. maar steeds dus dagelijkse loopafstanden. als je twaalf kilometer wandelt, ben je nog maar hooguit zes kilometer van huis geweest. het is dus fotograferen geweest op pakweg 113 vierkante kilometer (een straal van 6 kilometer en daarmee dan een pi-r-kwadraatje doen).
wat je ook van het resultaat kunt zeggen, voor mij is het project toch wel een openbaring geweest. ik heb in mijn eigen vertrouwde omgeving veel nieuwe dingen ontdekt door bewust, soms zelfs geconcentreerd te wandelen.

neplichtjes

sap en bolduc langs de a2

bolduc noemt zich 'first class multi tenant zakenlocatie'. het iconische zakengebouw is de entree van den bosch vanuit noordelijke richting. niet te missen. kijkend vanaf het pad langs het máximakanaal tijdens mijn wandeling lijkt het of daar deze zondag nog hard wordt gewerkt. alle vensters verlicht. maar nee... het zijn neplichtjes. ik sta toevallig net op een plek die het licht van de laagstaande zon in al die ramen doet reflecteren. het is nog maar halverwege de middag, maar het oogt al best wel schemerig. het is dan ook een middag met fraaie donkere wolkenpartijen. op de voorgrond raast het verkeer over de rijksweg a2.

uitgestald

kerststalletje aan de poeldonksedijk in den dungen

ze waren maar wat druk met al die stallen van de kerststallenroute in den dungen, maar met de kerst achter de rug en het nieuwe jaar begonnen, zijn ze nou wel zo'n beetje uitgestald. zo komt het in de kraam te pas. jozef en maria vonden onderdak, maar de stal is dakloos.
overigens wel een publiekstrekker, zo'n kerststallenroute met wel tweehonderdvijftig stallen en stalletjes op erven, in voortuinen, langs dijken en straten. heel veel gezinnen zijn er de afgelopen weken speciaal een wandelingetje voor gaan maken.

groot verdriet

de knotwilg lijkt zo uit een sprookje weggelopen

ik keek voor de zekerheid nog maar een keer, maar ook toen zag ik een knotwilg die me aankeek. een treurende knotwilg. huilend. vanuit z'n kruin sijpelde links en rechts regenwater langs de schors naar beneden. de mond minder ver open gesperd dan die op het schilderij de schreeuw van edvard munch, maar nochtans een uitdrukking die in de buurt van verschrikking komt. geen schreeuw misschien, maar wel een uiting van pijn of groot verdriet. de boom zou zo uit een eng sprookje weggelopen kunnen zijn. maar hij staat dus gewoon in de dungense polder, aan de kloosterstraat.