Categorie: algemeen

het spoor terug

de laatste spoorwagon is vanmiddag op het terrein van de van brederodekazerne in vught op de rails getakeld na een transport vanaf voormalig kamp westerbork

duizenden gevangenen van het voormalige ss-concentratiekamp vught zijn in de oorlog in goederen- en beestenwagons op transport gesteld naar doorgangskamp westerbork. voor velen, vooral joden, was dat een enkele reis - ze keerden niet terug, reisden hooguit verder, de vernietiging tegemoet. treinwagons van het type dat toentertijd door de duitsers werd gebruikt, volgden gisteren en vandaag het spoor terug. twee goederenwagons uit de tweede wereldoorlog werden getransporteerd van westerbork naar vught en staan nu op het terrein van de van brederodekazerne (ooit de kazerne van de ss), waar ze worden gerestaureerd. mei volgend jaar krijgen ze een plaatsje langs de lunettenlaan, vlakbij herinneringscentrum nationaal monument kamp vught, precies op de plek waar in de oorlog het eigen spoorlijntje van het concentratiekamp liep.

Lees meer

namen

hier, in 2017 aan de van der does de willeboissingel in den bosch, vertel ik het verhaal van isaac en sien van leeuwen. zij woonden in dit huis totdat de nazi's hun woning confisqueerden. hun leven eindigde in sobibor. foto © jan mulders

vandaag heeft de heer willem-alexander van oranje nassau het holocaust namenmonument in amsterdam geopend. dat monument heeft veel voeten in de aarde gehad - maar daarover doe ik er hier verder het zwijgen toe. het is er. er staan 102.000 namen op van joden, sinti en roma die in de tweede wereldoorlog vanuit nederland de nationaal-socialistische vernietiging zijn ingestuurd.
ik vermoed dat geen van al die terreurslachtoffers familie van me is (hoewel je het natuurlijk nooit helemaal zeker weet), maar verwantschap, daar gaat het mij niet om. wel om het feit dat het overgrote deel van de joden in nederland is vermoord. absurd en niet te bevatten. twaalfduizend van hen maken deel uit van mijn verhaal. niet mijn eigen verhaal, maar het verhaal dat ik verte l als gids/rondleider van nationaal monument kamp vught. de twaalfduizend joden die in 1943/44 gevangen hebben gezeten in ‘konzentrationslager herzogenbusch’ en van wie uiteindelijk slechts enkele honderden de oorlog hebben overleefd.

Lees meer

gehate schoonheid

buxusmot op het glas van de serre

de rups van deze nachtvlinder mag zich graag tegoed doen aan de buxus. menig tuinliefhebber zal zijn of haar bruin verkleurde struikjes (vaak met veel preciezie gevormd) met lede ogen hebben aangezien en de buxusmot hebben vervloekt.
maar als je er op deze manier tegenaan kijkt (de gehate schoonheid is neergestreken op de glazen pui van de serre), zie je een ballerina in een prachtig wijd uitstaande transparante tutu.
ze is er natuurlijk om voor nageslacht te zorgen. voor rupsen dus.
de dame is inmiddels gevlogen. tuinliefhebbers, wacht u voor haar kroost!

tunnelkunst

sjakkie donkers (links) en manon goossens werken aan het project tunnelart617

de drie tunnels onder de rotonde in de provinciale weg n217 tussen sint-michielsgestel en maaskantje worden voorzien van een nieuw likje verf. een kunstzinnig likje verf, welteverstaan. "lokale kunstenaars, medewerkers van cello, deelnemers van kentalis, vrijwilligers en professionele kunstenaars werken samen om de fietstunnels dé blikvanger van de gemeente te maken", schreef de gemeente bij de start van het project, enkele dagen geleden. als het goed is verschijnen op de muren meer dan zeventig kunstwerken op een basisontwerp van beeldend kunstenaar marcel rus.

de monniken

twee geestelijken in gesprek op de markt in schijndel, brons van pieter d'hont

zo losgezongen van hun sokkel is het net of hier werkelijk twee rooms-katholieke geestelijken staan te keuvelen op de schijndelse warenmarkt. de een heeft van beeldhouwer pieter d'hont een bonnet in de hand gekregen, de andere een kapelaanshoed. je ziet dat aan de voorzijde. maar dit is de achterkant van het beeld, en die vind ik interessanter. als je niet de hoofddeksels ziet, staan hier de monniken uit het gelijknamige liedje van jaap fischer uit 1961. het beeld heeft d'hont in 1960 gemaakt. we hebben het over een grijs verleden dus.

Lees meer

weekje drenthe

drempel

tentoonstelling henk helmantel in het drents museum

heerlijk dat het weer kan, museumbezoek. en dan is er tijdens een weekje vakantie ook nog eens een tentoonstelling van de groninger realistisch kunstschilder henk helmantel in het drents museum in assen. ik ken mensen die de bijna fotografische voorstelling van de werkelijkheid geen kunst vinden, maar tjonge, wat is het een prachtige expositie. er zijn veel fraaie doorkijkjes die de tentoonstellingsbouwers hebben gemaakt, maar de mooiste zijn toch van helmantel zelf, zoals die op deze foto, met in het midden dat prachtige kerkinterieur, met een lijst als een drempel waarover je zo het middenschip binnen kunt wandelen.

jurassic parade

hapklare brokken: met grof geweld wordt het theater aan de bossche parade te lijf gegaan

een brachiosaurus met de kop van een tyrannosaurus hapt naar het almaar slinkende theater aan de parade in den bosch. het tafereel doet mij denken aan de film jurassic park met een gemechaniseerde dinosaurus. jurassic parade, zou je kunnen zeggen.
trias, jura, krijt... er zijn van die rijtjes die sinds de middelbare school (voor mij halverwege de jaren zestig) zijn blijven hangen. het jura (jurassic op z'n engels) was zo'n tweehonderd miljoen jaar geleden. doet me meteen denken aan fossielen. fossielen doen me denken aan niet al te wakkere politici. en met niet al te wakkere politici associeer ik het nieuwbouwproject van het theater aan de parade in den bosch. waarom het nodig was en hoe het allemaal zo kwam... en onlangs bleek dat het allemaal nog duurder wordt dan het toch al wel zou zijn geworden.

jong ding

jonge merel in de tuin

ze zijn nog niet echt bang voor mensen als ze zo klein zijn. deze jonge merel blijft rustig zitten als ik stukje bij beetje dichterbij kom. aandoenlijke vogeltjes, die pootjes en wieken nog niet helemaal onder controle hebben. stuntelig nog, maar lang zal dat niet duren. mannetje? vrouwtje? dit exemplaar lijkt het zelf nog niet te weten: het vrouwtjesbruin aan de voorkant, mannetjeszwart op achterlijf en staart.

canadees op dodenherdenking

canadese gans op de maquette van het concentratiekamp

alsof-ie er de baas is paradeert de canadese gans tussen de barakken op de maquette. een ganzenpaartje heeft domicilie gekozen op het betonnen schaalmodel van kamp vught, het ss-concentratiekamp waar tussen januari 1943 en september 1944 ruim 32.000 mensen voor kortere of langere tijd gevangen hebben gezeten. onder hen waren 12.000 joden, die vrijwel allemaal in sobibor en auschwitz zijn vermoord. in ruim anderhalf jaar tijd stierven in kamp vught zelf 750 mannen, vrouwen en kinderen aan mishandeling, honger, ziektes en andere ontberingen. onder hen 329 verzetstrijders die in de laatste weken van het bestaan van het concentratiekamp zonder enige vorm van proces in de nabijgelegen bossen door vuurpelotons zijn geëxecuteerd.
dat al die mensen vandaag herdacht worden... de vogel heeft er geen weet van. terwijl toch op enkele tientallen meters afstand de herdenking plaatsvindt, met een toespraak, een kranslegging, roffels op de omfloerste trom. voor het tweede jaar op rij is de herdenking corona-proof. geen publiek, waar normaalgesproken honderden belangstellenden kwamen herdenken. er zijn alleen de camera's van de krant en de regionale omroep en enkele fotografen en verslaggevers.